ESPRİ, ŞAKA DUYUSAL ÖZELLİĞİ

 ESPRİ, ŞAKA DUYUSAL ÖZELLİĞİ

Espiri, bir konuda başkasını güldürmek, eğlendirmek, neşelendirmek için yapılan komiklikler bütünüdür. Ve bu komikliklerin bilgiler kullanılarak ve sözlerle, konuşmalarla ifade edilip bir anlam ortaya çıkarılmasından sonra bu anlamın oldukça komik, eğlenceli, neşeli gelmesi durumudur espri yapmak.

Gülmenin erdem olması gibi güldürmekte bir erdemdir. Dolayısı ile espriler bu konuda kullanılan uygun yöntemlerdir ve bu konuda vissa filtresinden geçerek içeriği filtrelenir, çünkü uçuk kaçık örneklerin sıkça içinde bulunduğu espriler bu konuda dikkat edilmesi gereken örnekleri içinde barındırabilir.

Eğlendirmekta vissaya uyumlu olmalıdır ve bilgiler bu şekilde seçilmelidir. Mesela; ''Vil Solivyesin birşeyler yapmalıyım Xisro bana kaş göz yapıyor.'' demesi bir espri idi, normalde o kaş göz yapmıyor ve böyle bir istek yok. Ama maksat eğlendirmekti ve  bu esprinin içeriğinde olmayan birşeyin oluyor gibi söylenmesi durumu tamamen espri açısından ele alınarak hakikatin ortaya çıkarılması ile ilgili bilgilere temas etmeden işini yapar. Bu bilgiler oluşması niyet ve düşünceden ortaya çıkmaktadır ve hakikat ile ilgili bilgiler daha oradayken ortaya çıkan bilgileri inceler ve olup olmaması gerektiğine dair etkilerde bulunur. Bu cümlede vissaya ters bir durum yoktur, dolayısı ile kullanılabilir. Ancak ''Ay Xisro, Visro sen dinlenirken seninle ilgili çok dinleniyor'' dedi. şeklinde bir espri içeriğinde dedikodu ve anlamsızca söylenmiş yalan ve sanki birbirlerinin açıklarını arayan oluşumlar imajı vermesi durumu vardır ve vissaya tamamen ters olarak bu espri yapılamaz, birilerinin buna gülüyor yada eğleniyor olması bu durumu değiştirmez. İşte bu şekilde vissa süzgeçi bu ayıklanmayı yapar. Şu şekilde de ayıklanma daha kolay yapılabilir, esprinin yapıldığı kişiler bu esprileri bir an gerçek sandığında telaşlanıyorlar ise işte bu espri yanlıştır. Olmamalıdır. Gerçek sansada telaşlanmayacağı espriler yapılmalıdır. Herkes herşeyi hemen anlamak durumunda olmaz ve zaten esprilerin işi zeka ürünü olmasından gelir. Zekice kurulmuş cümlelerin veridiği eğlenceldir espri... Yanılgı alanının kötü şakaları ve esprileri tamamen aşağılama, küçük düşürme, kınama, yargılama gibi bütün olumsuz eylemleri yaşatacak şekilde yapılanmıştır. Bizde durum çok çok farklıdır ve bu şekilde kesinlikle kullanılmaz. Ve bu özelliklerle bir erdem olarak vissanın içinde yerini alır ve gereken şekilde çalışır.

Şakalarda aynı mantıkla yapılmalıdır, rahatsız eden şakaların olduğu gibi rahatsız etmeyenlerde vardır ve bunların içerikleri vissa süzgecinden geçer. Şakalarda artı olarak hareketlerde söz konusu olur ve durum biraz daha dikkat edilmesi gereken şekilde incelemeye tabi tutulur. Rahatsız etmeyeceğinden emin olunan şakalar ve espriler yapılmalıdır. O zaman bu erdemler tam anlamı ile kendisini yaşatır.